Hindi/sanskrit uptet: सुपर 30 Day 2: शब्द रूप और धातु रूप

सुपर 30 Day 5: शब्द रूप और धातु रूप

आज के टॉपिक: राम, रमा, फल शब्द रूप, पठ्, गम् धातु रूप, स्वर संधि - UPTET में 8-10 प्रश्न



1. 'राम' अकारांत पुल्लिंग शब्द रूप

विभक्तिएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमारामःरामौरामाः
द्वितीयारामम्रामौरामान्
तृतीयारामेणरामाभ्याम्रामैः
षष्ठीरामस्यरामयोःरामाणाम्

2. 'पठ्' धातु लट् लकार Present Tense

पुरुषएकवचनद्विवचनबहुवचन
प्रथमपठतिपठतःपठन्ति
मध्यमपठसिपठथःपठथ
उत्तमपठामिपठावःपठामः

15 Important MCQs

1. 'रामेण' कौन सी विभक्ति है?
a) प्रथमा b) द्वितीया c) तृतीया d) चतुर्थी
उत्तर: c) तृतीया - एकवचन

2. 'रामाय' विभक्ति है?
a) तृतीया b) चतुर्थी c) पंचमी d) षष्ठी
उत्तर: b) चतुर्थी - एकवचन

3. 'पठन्ति' कौन सा पुरुष, वचन है?
a) प्रथम, एकवचन b) प्रथम, बहुवचन c) मध्यम, बहुवचन d) उत्तम, एकवचन
उत्तर: b) प्रथम, बहुवचन

4. 'गच्छामि' का अर्थ है?
a) वह जाता है b) तुम जाते हो c) मैं जाता हूँ d) हम जाते हैं
उत्तर: c) मैं जाता हूँ - उत्तम पुरुष एकवचन

5. 'विद्यालयः' का संधि विच्छेद है?
a) विद्या + लयः b) विद्या + आलयः c) विद्य + आलयः d) विद् + आलयः
उत्तर: b) विद्या + आलयः - आ + आ = आ दीर्घ संधि

6. 'रमे' 'रमा' शब्द रूप में विभक्ति-वचन है?
a) प्रथमा द्विवचन b) सप्तमी एकवचन c) संबोधन एकवचन d) द्वितीया द्विवचन
उत्तर: c) संबोधन एकवचन - हे रमे!

7. 'गुरवे नमः' में 'गुरवे' विभक्ति है?
a) तृतीया b) चतुर्थी c) पंचमी d) षष्ठी
उत्तर: b) चतुर्थी - गुरु के लिए

8. 'फलानि' शब्द रूप है?
a) प्रथमा/द्वितीया बहुवचन नपुंसक b) तृतीया एकवचन c) षष्ठी बहुवचन d) सप्तमी बहुवचन
उत्तर: a) प्रथमा/द्वितीया बहुवचन - फल शब्द नपुंसक

9. 'लिखति' किस लकार में है?
a) लट् b) लृट् c) लङ् d) लोट्
उत्तर: a) लट् - वर्तमान काल

10. 'रामात्' विभक्ति है?
a) चतुर्थी b) पंचमी c) षष्ठी d) सप्तमी
उत्तर: b) पंचमी - राम से

11. 'गङ्गोदकम्' संधि विच्छेद है?
a) गङ्ग + उदकम् b) गङ्गा + उदकम् c) गङ्गा + ओदकम् d) गङ्गो + उदकम्
उत्तर: b) गङ्गा + उदकम् - आ + उ = ओ गुण संधि

12. 'बालकाः' शब्द में वचन है?
a) एकवचन b) द्विवचन c) बहुवचन d) कोई नहीं
उत्तर: c) बहुवचन - प्रथमा बहुवचन

13. 'पठथः' पुरुष-वचन है?
a) प्रथम द्विवचन b) मध्यम द्विवचन c) उत्तम द्विवचन d) प्रथम बहुवचन
उत्तर: b) मध्यम द्विवचन - तुम दोनों पढ़ते हो

14. 'हरे + ए = हरये' संधि है?
a) दीर्घ b) गुण c) वृद्धि d) अयादि
उत्तर: d) अयादि - ए + ए = अये

15. 'कविभिः' विभक्ति-वचन है?
a) तृतीया एकवचन b) तृतीया बहुवचन c) चतुर्थी बहुवचन d) पंचमी बहुवचन
उत्तर: b) तृतीया बहुवचन - कवियों के द्वारा

UPTET Tip: शब्द रूप और धातु रूप से 6-8 प्रश्न आते हैं. 'राम' और 'पठ्' धातु रट लो. संधि में दीर्घ, गुण, यण जरूर देखना.

टिप्पणियाँ